en  fr  cs  de  et  el  es  ga  hr  it  pl  ro  sq  sk  sl  sv  nn  sr  bs  lt  mk  lb  nl  hy  pt  tr  da  bg  fi  hu  ka  lv  eu  ca  ru  gl

Најчесто поставувани прашања за знаковен јазик

01

Зборот “глуви“ понекогаш е напишан со голема буква, а понекогаш со мала буква. Има ли одредена причина за ова?
Во областа на студиите за Глуви, употреба на големи букви "Г" во зборот "Глуви" означува припадност на заедница за Глуви и кои користат автохтон знаковен јазик како основен или избран јазик. Користење на мали букви "г" во зборот "глув" се однесува на луѓе кои имаат медицинско утврдено губење на слухот, но кои не можат да се сметаат себеси дека се членови на заедницата на Глуви, а кои не користиат автохтон знаковен јазик. (Види “"Знаковни Јазици во образованието во Европа - прелиминарни истражувања”", Лорен Leeson, Даблин Советот на Европа 2006.).)

02

Дали сите корисници на знаковен јазик се глуви или наглуви?
Не. Деца на глуви и наглуви лица, исто така, често учат како да го користат знаковниот јазик на нивните родители кој меѓудругото би се сметал како нивен прв јазик, кој го учат пред другите говорни јазици. Исто така, родителите или браќата и сестрите на глувите деца учат како да го користат знаковниот јазик за да се олесни комуникацијата. Исто така, постојат голем број на луѓе кои го чат јазикот во нивното слободно време, бидејќи имаат глуви пријатели или сакаат да станат толкувачи, или едноставно се заинтересирани за јазикот.

03

Постои ли само еден универзален знаковен јазик?
Не, не постои. Постојат многу варијанти и всушност може да има повеќе од еден знаковен јазик во иста земјата, исто како што е со говорните јазици. На пример, постојат два знаковни јазици во Белгија (француски белгиски знаковен јазик и фламански знаковен јазик) или во Шпанија (шпански знаковен јазик и каталонски знаковен јазик). Исто така, постојат различни знаковни јазици во земјите кои имаат ист говорен јазик, како на пример во Велика Британија и Ирска. Ова се должи на историски случувања кои се различни од оние во говорниот јазик.

04

Дали има ‘семејства‘ меѓу знаковни јазици (како што има за говорните јазици - Романски или Словенски јазици, на пример), која би овозможиле меѓусебно разбирање?
Да, постојат јазични семејства во рамките на знаковните јазици. На пример Австрискиот знаковен јазик или Холандски знаковен јазик се повеќе лесно разбрливи од некој кој знае Германски знаковен јазик во споредба со некој кој знае Италијански знаковен јазик. Спротивно на тоа, Британскиот знаковен јазик е многу различен од кој било друг европски знаковен јазик и е сличен само на Австралискиот знаковен јазик.

05

Дали има некој меѓународен знаковен јазик, што би можел да се смета како "лингва франка"?
Постои меѓународен сустем за комуникација кој се нарекува Меѓународен Знаковен Јазик (МЗЈ). Често се користи на меѓународни конференции и на состаноци каде учесници не котистат заеднички знаковен јазик. Овој помошни јазик навистина се користи како лингва франка меѓу корисниците на знаковни јазици од различни земји, како и во спонтан разговор. Меѓутоа не може да се спореди со Есперанто, затоа што МЗЈ не е таков јазик. Тој нема фиксна граматика или лексикон и се води според гестови, кои имаат значење само во тој специфичен контекст, и толкувачот користи речник од неговиот мајчини јазик. Тоа значи дека знаци се разјаснуваат и често повеќе од еден знак се користи за да се опише концептот за да се осигура разбирливоста.

06

Дали знаковни јазици се едноставно претставување на изговорените/напишаните зборови?
Не. Тие се полноправно јазици со свои граматиката и синтаксата. Исто како и со други јазици, постојат идиоми, кои е тешко да се преведат и некои зборови/знаци немаат буквален превод во друг (знаковен) јазик.

07

Дали постои стандардизирана форма на знаковните јазици, или како во говорните јазици, постојат различни "дијалекти"?
Претходно имало обиди да се стандардизираат знаковните јазици во Европа. Како и со говорните јазици овие обиди не биле успешни и дијалекти се уште постојат. Ова е, исто така, се должи на училиштата за глуви кои се во различни делови на земјита, кои користат одредени знаци кои што понатака децата ги шират. Често знаци за работните денови и месеците се разликуваат, како и знаци за боите.

08

Колку луѓе користат знаковни јазици во земјите-членки на Советот на Европа?
This is difficult to answer. There are no reliable statistics in each Member State. An estimate for the European Union is 750,000 Deaf sign language users. On average, Deaf sign language users make up about 0.1% of the whole population in any given country. This does not include people learning a sign language as a second language or children of Deaf parents or other family members. In Finland there are for example and estimated 5,000 SL users; in France 100,000, and in Romania 20-30,000.

09

Дали знаковните јазици се поврзани со Заедничката Европска Референтна Рамка за јазици при Советот на Европа: Учење, Настава, Оценка (ЗЕРР), која се користи во над 35 јазици?
Француското Министерство за образование подготви адаптација на некои делови на ЗЕРР (француска верзија) за Францускиот знаковен јазик, особено заеднички референтни нивоа и дескриптори.

10

Дали постои начин за транскрипција на знаковните јазици?
Да, знаковни јазици може да се транскрибираат на повеќе начини. Не постои стандардизиран начин за транскрипција на знаковни јазици, но често се користи Хамбуршки Систем за Нотација (HamNoSys), кој користи одредени симболи за да се опише поставеноста на раката и движењето на знакот. Друг систем кој е исто така функционален на многу сличен начин е SignWriting (пишување на знаци). Покрај нив, често се користи "glossing", при што знаци се преведени на капитализирани зборовите покажувајќи лицето маркери и граматички информации на врвот на зборот или како префикси. За повеќе информации, посетете ја: http://www.signwriting.org/, или http://assets.cambridge.org/97805216/37183/sample/9780521637183web.pdf (поглавје на "конвенции"), или http://www.sign-lang.uni-hamburg.de/projects/hamnosys.html.

11

Каде може најдобро да дознаете повеќе информации за знаковните јазици и како би можеле да научат еден?
Најдобро е да ја контактирате вашата Националниот Асоцијација за Глуви за да дознаете повеќе, каде се одржуваат часови на знаковен јазик и да дознаете повеќе за вашиот национален знаковен јазик. Информации за сите здруженија на глуви во ЕУ може да најдете на интернет на веб-страната на Европската унија на глуви (EUD): http://eud.eu/EUD_Members-i-159.html (мапа). Повеќе информации се достапни на веб-страната на Светската Федерација на Глувите: http://www.wfdeaf.org/members/ordinary-members/list-of-members.


Би сакале да се заблагодариме на Марк Витли (Mark Wheatley) и Аника Пабш (Annika Pabsch) од Европската унија на глуви (EUD - www.eud.eu) за значителен придонес за оваа секција.